Ukrayna-Rusya Krizleri

Geliri belirleyen geleceği belirler. 1985’den sonra Suudi Arabistan’ın üretim artışıyla düşen petrol fiyatları SSCB’nde gelir azalmasına yol açmıştır. Sovyetler, bütçe açıklarını petrol ve gaz geliriyle denkleştiremeyince, halkın ihtiyaçlarını karşılayamamış ve dağılmıştır. ABD’nin 2003 yılında Irak’ı işgal etmesi belirsizliklerin artıp petrol ve gaz fiyatlarının artmasına sebep olmuş ve Rusya’nın toparlanmasını sağlamış, orta tabaka genişlemiştir. 2008 Gürcistan müdahalesi sonrasında Rus ordusu eksiklerini gidermiştir. 2014’te Ukrayna müdahalesini yapan Rusya hegemon gücünü artırmak istemektedir. ABD ise 2014 sonrasında kendisinin ve anlaştığı Arapların körfezdeki petrol ve gaz üretimini artırarak fiyatları düşürmüştür. ABD, Rusya’nın ikinci kez gelirinin azalmasına yol açmıştır. Rusya, ABD ve AB’nin müşterek finans ve teknolojik yaptırımlarıyla karşı karşıyadır. Rusya’nın federal bütçesinin 2019 yılında % 39’u petrol ve gaz gelirleridir. Fiyatların azalması bütçeyi ve halkın refahını olumsuz etkilemektedir.
Rusya ya geri adım atacak ya da bu duruma tepki koyacaktır.
Rusya geri adım atmamış, tepki olarak Doğu Avrupa’da Ukrayna sınırına yüz bini aşkın askeri yığarak Batı’ya ideolojik karşıtlığı kalmadığı halde (1) Gelirinin azalmasına ve gelişmesinin yaptırımlarla engellenmesine (2) G8‘e dâhil edilmeyişine (3) NATO’nun genişleyerek Doğu Avrupa’da güvenliğinin tehdit edilmesine ve (4) Ukrayna’nın etki alanından çıkmasına karşı çıkmıştır.
Batı çözüm sunmak zorundadır. Kriz tırmandığından ABD, 2022 ve sonrasında Rusya’ya bir çözüm sunmak zorundadır.
Kitabın okurlarıma faydalı olmasını diliyor ve eşim Selma Dinç’e yardımları için teşekkür ediyorum.
Ali Dinç