Hannah Arendt ve Avrupalı-olmayan Halklar

Hannah Arendt, Türkiye’de ve dünyada çoğu zaman totalitarizmin en dürüst eleştirmeni, “karanlık zamanlarda” ahlaki cesaretin sesi ve özgürlüğün filozofu olarak okundu. Ancak neredeyse sorgulanmaz hâle gelen bu imge, Arendt’in Avrupalı-olmayan halklar, sömürgecilik, ırk, dekolonizasyon ve Üçüncü Dünyanın özgürlük mücadeleleri karşısındaki sessizliklerini ve çelişkilerini uzun süre görünmez kıldı. Hannah Arendt ve Avrupalı-olmayan Halklar, tam da bu kör noktaya odaklanan cesur ve gecikmiş bir müdahale niteliği taşıyor.Hasan Aksakal’ın editörlüğünü yaptığı bu göz açıcı derleme, Arendt’i sadece düşünsel derinliğiyle değil, sınırları ve tereddütleriyle de yeniden yorumlamayı öneriyor. Patricia Owens’tan Samuel Moyn’a, Michael D. Burroughs’tan Adam Y. Stern ve Richard H. King’e uzanan yazarların makaleleri, Arendt’in Amerikan istisnacılığını sahiplenmesini, Fransız sömürgeciliğinin Cezayir’de işlediği suçlar karşısındaki tavrını, Medeni Haklar Hareketi, Karşı-Kültür ve Küresel Güneyin anti-kolonyal özgürlük mücadelelerine yönelik mesafesini etraflıca sorguluyor. Arendt’in ölümünün 50. yılında yayınlanan bu kitap sadece Arendt’i yeniden yorumlamakla kalmayıp Batı düşüncesinde kök salmış “Beyaz cehaleti”, Avrupa-merkezci kabulleri ve evrensellik iddialarıyla kendi sömürgeci ve ırksal mirasları arasındaki gerilimi de görünür kılmayı amaçlıyor. Hannah Arendt ve Avrupalı-olmayan Halklar, okurlarına Batının teori kanonuna ilişkin daha tarihsel, daha uyanık ve daha sorumlu düşünme zaruretini hatırlatıyor.