Seyahatin Toplumsal İzdüşümü

Tarihi olay ve olguları anlamada sadece arşiv belgelerinden yararlanmak, olayların geçişleri esnasındaki boşluğu kapatamamaktadır. Bu boşluğu öznel ve edebi metinler olarak günlük, anı, hatırat ve seyahatnamelerle kapatmak mümkündür. Seyahatnameler yazıldıkları dönemi gösteren birer aynalardır. Bu yönüyle tarihi, coğrafi ve siyasi birer belgedirler. Seyahatnameler, geçmiş toplumların yaşamlarını çok yönlü bir şekilde muhafaza eden toplumsal bellek konumundadır. Osmanlı toplum yapısını aydınlatmak ve Osmanlı-Batı ilişkilerini anlamak istersek somut ve tarihi bilgilerle yetinmememiz gerektiğini vurgulamak yerinde olacaktır. Osmanlı toplum yapısı salt tarihi belgelerle anlaşılamaz. O dönemin seyyahlarının yazdığı eserler, bu seyahat eserlerinin romanlara, hikâyelere ve masallar gibi edebi eserlere konu edilmesi oldukça kayda değerdir.