İslam Düşüncesinde Epistemoloji ve Ontoloji

Dr. Faruk Yılmaz tarafından kaleme alınan "İslam Düşüncesinde Epistemoloji ve Ontoloji", modern çağın bilgi ve varlık krizine İslamî bir perspektifle ışık tutan kapsamlı bir çalışmadır. Eser, İslam düşünce tarihindeki köklü bilgi ve varlık sistemlerini, modern bilimsel gelişmelerle harmanlayarak yeniden yorumlamaktadır. Kitap, özellikle günümüzde ihmal edilen ontoloji (varlıkbilim) çalışmalarına yeniden canlılık kazandırmayı ve modern insanın zihnindeki karmaşayı gidermeyi hedeflemektedir. Bilginin sınırları ve kaynakları sorgulanırken; beş duyu, akıl ve vahiy arasındaki denge titizlikle analiz edilmektedir. Eser, kainatın yaratılışına dair Büyük Patlama (Big Bang) ve Durağan Evren gibi modern fizik teorilerini Kur’an ayetlerinin ışığında ele almaktadır. Astronomik keşiflerden biyolojik süreçlere kadar geniş bir yelpazede, modern bilim ile dinî hakikatlerin nasıl bir bütünlük arz ettiği çarpıcı örneklerle ortaya konmaktadır. Varlığın mahiyeti ve canlılığın sırrı üzerine derinlemesine tahliller yapan çalışma, madde ve mana arasındaki kopukluğu gidermeyi amaçlar. İlk insan Hz. Adem’in yaratılışı ve ona öğretilen "isimler" üzerinden beşerî bilginin metafizik kökenine inilmektedir. Kitap, mekanik kainat anlayışına karşı çıkarak her zerrede bir yaratıcı kudretin muazzam nizamını okuyucuya göstermektedir. Gayb bilgisinin imkanı ve peygamberliğin insanlık için zarureti gibi temel meseleler, akıl ve nakil bütünlüğü içinde incelenmektedir. İslam düşünürlerinin klasik yaklaşımları ile modern astrofizik bulguları arasındaki şaşırtıcı paralellikler eserin en dikkat çekici yönlerinden biridir. Bilimsel teorilerin değişkenliğine karşın Kur’an’ın çağlar üstü ve değişmez hakikatlerinin rehberliği eserin ana eksenini oluşturmaktadır. Nicolai Hartmann ve Immanuel Kant gibi Batılı filozofların varlık ve bilgi kuramları, İslamî mihenk taşlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.