Kuran’ı Kerim Manzum Meali ve Tefsir Özeti

İsmail Onarlı - Adil amca; Adil Ali Atalay Vaktidolu: Kuran´ı Kerim Manzum Meali ve Tefsir Özeti, Şubat-2007de İst. Kendi yayınevi olan Can Yayınlarınca; 864 sayfa karton ciltli olarak çıkarmıştır. Alevilik Tasavvufi açısından, şiirsel yorumu ve dip notları önem arz etmektedir. Kapaktaki 12 İmamları sembolize eden 12 köşeli Mührü Süleyman ve içerisindeki; Ehli-Beyt betimlemesi, kitabın içeriğine vurgu yapan, özel bir anlam ifade etmektedi.

Vaktidolu; coşku ve cezbe sahibi bir ozandır. Tasavvufta hal ehlidir. Tüm şiir ve deyişlerini, kutsal inancının sağlam temellerine oturtmaktadır. Düşünce ve felsefesi Yedi Ulu Ozanla birlikte, Kaygusuz Abdal´ların, Teslim Abdal´ların, Kazak Abdal´ların, Yunus Emrelerin, Derviş Alilerin, Dertlilerin, Karacaoğlanların, Aşık Veysellerin ve Mahzuniler gibi geleneği sürdüren ozanlarında etkisi vardır. Kuran´ı Kerim Manzum Meali ve Tefsir Özeti kitabı da bu gelenekle temellendirmiştir.

Bence Vaktidolu bir Aşık olarak; içine doğmuş olan ilhamla, Tanrı´yı övmek, ona kendi kelamıyla dua etmek için manzum bir eser yazmıştır. Biz bu yapıta KURAN İLAHİSİ diyoruz.

Tevrat, Zebur, İncil, Kuran Tanrı Buyrukları olarak birdir. Çünkü Tanrı´nın (Allahın) koyduğu kuralları değişmez, bilemeyeceği bir olay yoktur. Enel Hakçılar-Gizemciler (Tasavvufçu, Batıniler, Ezoterikler) Tanrıyı insan merkezli görürler. Vech-i Ademde tecelli eyleyen Allahtır.

Batınilere göre Kuran, Tanrı sözü değildir; Tanrı Kelamı deyiminin tasavvuf açısından mecazi bir anlamı vardır. Tanrı sözü, gerçek anlamından başka bir anlamda kullanılır. Örneğin Tanrının, peygambere verdiği üstün akıldan doğmuştur. İnsanlığı kurtaracak olan da bu üstün akıldır. Her akıl, Hakkı ve hakı kavrayamaz; çünkü akıllar birbirini tutmaz. Şu halde Hak ve hak, ancak üstün bir akıl aracılığı ile aydınlanır. Bu akıl, inanç ve imamdır. İmam ve inanç üstün akıl ile teviller yapar ve gerçeğe ulaşır. Kurana göre; Aklını kullanmayanlar azaba uğrarlar.

Adil amca; 6. İmam Abu Abdullah Cafer-i Sadık (d.699-ö.765)ın tasnifine göre, Kuran-ı Kerimi düzenlemiştir ki, iyide etmiş.