Nostaljinin Ötesinde Kaybedilmiş Memleketler

Tanzimat ve Islahat Fermanları ile Osmanlı İmparatorluğu, 19. yüzyıl Avrupa sistemiyle bütünleşme sürecine girdi. İmparatorluk, Avrupa devletler sisteminin bir parçasına dönüşürken, Islahat Fermanı ile liberal Avrupa ailesine katıldığını da ilan etti. O yıllarda Avrupa’da “liberal” en itibarlı sözcüktü. Resmi ideoloji olarak benimsenen liberal politika Osmanlı İmparatorluğu’nun hükümet söylemine Babıâli’nin diplomasi kökenli yöneticileri tarafından dahil edildi. Osmanlı İmparatorluğu’na iltifat etmek isteyen Avrupalı siyasetçiler ve diplomatlar Sultan’ın ve nazırlarının ne kadar liberal olduğundan övgüyle söz ediyorlardı.

Islahat Fermanı’nın hazırlanma safhalarını, Büyük Güçler arasındaki çekişmeleri İstanbul konsolosları üzerinden anlatarak başlayan bu kitap, reformlar ve Osmanlı topraklarındaki azınlıklar üzerindeki Avrupa etkisinin, Babıâli’nin reformcu paradigmasının diplomatik arşiv belgelerindeki izlerini sürüyor.