Jeotermal Seracılık

Seralardan beklenen en yüksek verimin elde edilmesi için, dış ortam sıcaklığının düşük olduğu dönemlerde seranın ısıtılması gerekir. Ülkemiz sera tarımı için uygun iklim kuşağında yer aldığından, genellikle çok soğuk ve donlu kış günleri dışında seralarda ısıtma yapılmamaktadır. Yapılan ısıtma işlemi de amaca uygun olarak uygulanmamaktadır. Enerji fiyatlarının yüksek olduğu günümüzde sera ısıtma giderleri yükselmekte ve yetiştirilen ürünlerin maliyeti artmaktadır. Bu nedenle, seraların ısıtılmasında, kurulduğu yerde bulunan en ucuz enerji kaynaklarından yararlanmak büyük önem taşımaktadır.

Geleneksel enerji kaynaklarından elde edilen enerji bedellerinin yüksek olması nedeniyle, yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarından sera ısıtılmasında yararlanılması büyük önem kazanmıştır. Yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarından olan jeotermal enerjinin sera ısıtmada kullanılması ile sera tarımının toplam üretim giderleri içerisinde büyük yer tutan ısıtma giderleri azalacak ve buna bağlı olarak üretim maliyeti azalacaktır. Jeotermal enerji bakımından oldukça önemli bir potansiyele sahip olan ülkemizdeki jeotermal kaynaklar değişik sıcaklık ve kimyasal bileşimdedir. Sıcaklığı orta düzeylerde olan, düşük entalpili ve mineral içeriği az olan akışkanlar, elektrik üretimi dışındaki uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Sera ısıtma amacıyla uygun olan bu sıcaklık sınırlarındaki akışkanlar, az miktarda çözünür madde içerir ve erişilebilir ekonomik derinliklerde yer alırlar. Bu nedenle, orta sıcaklıktaki bu tür enerjinin elde edilmesi ve kullanılması ekonomik olmaktadır. Jeotermal enerji kullanılacak olan bir sera için ısıtma sistemi seçimi, çeşitli bilimsel ve teknik etmenlerin birbirine bağlı olmasından dolayı karmaşık bir işlemdir. Bu sorunu çözmek için kesin bir yöntem tanımlamak olanaksız olmakla birlikte, bazı yaklaşımlar yapılabilmektedir.

Bu kitapta, jeotermal enerjiyle sera sıtma sistemlerinin tasarımı, ısıtma sistemlerinden beklenilen teknik özellikler, plastik ve cam seralarda, ısı değiştirici olarak plastik ve çelik boru kullanılan sıcak sulu ısıtma sistemleri; sera iklimine etkileri, yetiştirme sistemlerine uygunluk ve teknik/ekonomik uygulanabilirlikleri değerlendirilmiştir. Değişik kaynaklardan derlenerek, jeotermal enerjiyle sera ısıtma konusunda hazırlanmış olan bu kitabın, sera ısıtma ve jeotermal enerji konusunda çalışanlara yardımcı olmasını dilerim.