Efendi ve Uşak

Nikita sâde bir Rus köylüsü, Vasili Andreyeviç ise onun kendini mal-mülk telâşına kaptırmış patronudur. Vasili Andreyeviç’in bir arazi ihalesine yetişmek için yoğun tipi altında uysal ve nazik Nikita’yı da yanına katarak çıktığı çetin kızak yolculuğunda bu iki farklı insanın karakterini, aralarındaki ilişkiyi ve ölüm karşısında nasıl davrandıklarını okurken aynı zamanda kışın ve karın, tabiatın, Rusya’nın köy hayatının ayrıntılarını da öğreniyoruz.

Tolstoy’un bu iki karakteri tamamen erdemin veya ihtirasın temsilcileri olmaktan çok, hem iyi hem de kötü özellikleri içlerinde barındıran insanlar olarak ele alması ve hemen bütün hikâyeyi “kar çölü” gibi sâde bir sahnede işlemesi de onun neredeyse ilâhî yeteneğinin eseridir.