Cemaleddin Afgani

yüzyılın sonlarında İslam dünyasının sorunları üzerine kafa yoran Cemaleddin Afgani’nin hayatı ve kişiliği sadece tarihçilerin inceleme konusu olmaktan daha fazla bir anlama sahiptir. Onun faaliyetleri İslam dünyasının hem siyasi hem de fikri süreçleri üzerinde önemli izler bıraktı. Çok yönlü kişiliğe sahip olan Afgani, yazdıkları ve söyledikleri ile günümüzdeki tartışmalara katkı sunmaya devam eden nadir figürlerden biridir.

Anwar Moazzam’ın yıllar süren incelemelerinden bir kesit sunan “Cemaleddin Afgani Doğunun Müslüman Mütefekkiri” adlı titizlikle hazırlanmış incelemesi onun kişiliğine ve düşüncelerine ışık tutacak ayrıntılarla dolu. Kitap İslamcılık düşüncesinin en önemli portrelerinden Afgani’nin ahlak, din, tarih, İslam birliği, felsefe, Batı, demokrasi, natüralizm, sosyalizm ve siyasete ilişkin görüşlerinin yanı sıra hayatının ayrıntılarına dair değerlendirmeleriyle de bilinmeyenlere ışık tutuyor. Yazar sadece Afgani’yi anlatmıyor elbette; düşünce tarihini, sömürgecileri, İslam’ı tanımak isteyen Avrupalı bilim adamlarının yanılgılarını da resmediyor.

Esasen canlı ve düşündürücü bir siyasi-entelektüel biyografi özelliği taşıyan bu kitap, hayat hikayesi bugüne kadar birçok kez kaleme alınan ve daima hatırlanan düşünüre farklı açılardan yeniden bakma fırsatı veriyor.