Edebiyat Tarihi Ders Notları

Edebiyat Tarihi Ders Notları, Tâhirü’l-Mevlevî’nin 1931-1932 yıllarına ait Maltepe ve Kuleli Askerî Lisesinde okuttuğu “Edebiyat Tarihi” dersine ait üç defterde topladığı notlarıdır. Tâhirü’l-Mevlevî 15/08/1929 ila 01/08/1931 yılları arasında Maltepe Askerî Lisesinde, bu tarihten sonra da Maarif Vekâletinin emriyle 01/08/1931 yılında Kuleli Askerî Lisesine tayin edildi. Bu eser onun bu liselerde verdiği “Edebiyat Tarihi” ders notlarıdır. Kuleli Askerî Lisesi'nde on yıl edebiyat hocalığı yapan müellifin eldeki mevcut ders notlarından ne denli titiz bir edebiyat hocası olduğu kolaylıkla görülür. Bir lise öğrencisinin Türk edebiyatı tarihine dair ihtiyacı olabilecek bilgiyi -hatta daha fazlasını- bu notlardan bulmak mümkündür. O, notlarında sadece belli başlı isimler üzerinden gitmekten ziyade Türk edebiyatı sahasında kalem sahibi hemen her yazar hakkında bilgi vermeyi tercih etmiştir. Bu bilgi kimi zaman birkaç paragraf kimi zaman da bir satırdır. Kendisi de bir edebiyat tarihçisi ve bu alanda eserler vermiş biri olduğundan onun ders notları daha bir kıymetli hâle gelmektedir.
Bu kitapta yer alan ders notları Türk edebiyatı tarihinin 19. yüzyıla kadar ki kısmını içerir. Ders notlarının ilki Türk Edebiyatı Tarihi Muhtırası olup, Türkçenin ilk zamanlarından başlayarak 19. yüzyılın başında biter. İkinci not ise Türk Edebiyatına Dair Hülasalar’dır ve Türk Edebiyatı Tarihi Muhtırası’nın özetidir. Edebiyat tarihi dersinin kolayca anlaşılması ve hatırda kalması için hazırlanmıştır. Kitabın son notu ise Garbî Türk Lehçelerine Ait Parçalar’dır ve diğer iki notta bahsi geçen isimlerin eserlerinden örnekler taşır.
Tâhirü’l-Mevlevî, bu notlarda sadece şiirden ve şairden bahsetmemiş, devrin tarihçileri, vakanüvisleri hakkında da bilgi vermiş, her dönemin nazım ve nesir yazarlarını öğrenciye tanıtmak amacı gütmüştür. Bugüne kadarki çalışmalar hep Tâhirü’l-Mevlevî’nin şair ve araştırmacı yönüne odaklanmıştı. Bu çalışmayla onun bir yönü daha görülecektir: Hocalığı.