Hasan Karakaya Hoca fıkhı meseleler kitabını hayatının son yıllarında arapça olarak kaleme almış ve tamamlamıştı. Türkçe'ye çevirme aşamasında rahatsızlaşmış tedavi için hastanede bir müddet kalmıştı. Kitabı hakkındaki görüşü "ömrüm yeterse onu bir daha gözden geçireceğim, şayet ömrüm yetmezse
bu haliyle basılabilir" şeklinde idi. Fakat ömrü buna yetmedi ilahi-takdirle beka alemine irtihal etti. Rabbimiz gani gani rahmet eylesin. Mekanı cennet, makamı ali olsun. Biz de bu değerli çalışmayı sizlere sunma gayreti içinde olduk. Yardım ve başarı Allahtan'dır. Hasan Hocamızın, Arapça olarak kaleme almış olduğu birçok fıkhi risale ve mesele bulunmaktadır. Bunlardan bazıları iki- üç sayfa gibi muhtasar konulardan oluşurken, diğer bazıları yüz- yüz elli sayfadan oluşan mufassal risalelerdir.
Bu kitapta ele alınan konuların genel özelliği dört mezhep çerçevesinde ele alınmış olmaları ve konuların Kur'an ve sünnetten delillerinin zikredilmesine özen gösterilmesidir. İncelenen konuyla ilgili var olan bütün deliller ele alınmaya çalışılmıştır. Delillerin sahih veya zayıf oldukları özellikle beyan edilmiştir. Bu açıdan birçok konuyu hadis fıkhı çerçevesinde mütalaa etmek de mümkündür.
Özellikle "Alışveriş" konusu, "Nikah" ve "Talak" konuları, "İstişhad" konusu ve benzeri bazı konular daha çok hadis fıkhı ağırlıklı konulardır. Cuma meselesi ve şahitlik konusu gibi birçok konu ise daha çok fıkıh ağırlıklıdır. Esasen fıkıh ve hadis fıkhı ilimleri karınla sırt gibi iç içe olan ilimlerdir. Hasan Hocamızın
hadis ilmine olan özel ilgisinden dolayı, bütün fıkhi konularda sünnet-i seniyyeden deliller getirmek üzerinde özenle durulmuştur. Hadislerin farklı rivayetleri verilmiş, yer yer rivayetler arasındaki çelişkiler giderilmeye çalışılmış ve rivayetler arasında tercih yapılmıştır.
Bu kitabın diğer bir özelliği de mezheplerin görüşlerini aktarırken, her mezhebin mutemed ve muteber olan kitaplarından aktarmaya özen gösterilmesidir. Bu husus, herhangi bir mezhepte bulunmayan bir görüşün veya mezhepte zayıf olan bir görüşün o mezhebin görüşü olarak aktarılmaması açısından çok önemlidir.
Hanefi mezhebinin görüşlerini genel olarak İbn Abidin Haşiyesi, Bedâiu's-Sanâi' ve Hidaye şerhi olan Fethu'l-Kadir'den aktarmaktadır. Şafiî mezhebinin görüşlerini de genel olarak Muğni'l-Muhtaç'tan aktarmaktadır. Hanbeli mezhebinin görüşlerini İbn Kudame el-Makdisi'nin Fıkıh Ansiklopedisi niteliğindeki el-Muğni kitabından aktarmaktadır. Maliki mezhebinin görüşlerini İmam Malik'in Muvattâ'sı, el-Müdevvenetu'l Kübrâ ve Kurtubi Tefsirin'den aktarmaktadır. Zahirilerin görüşlerini İbn Hazm'ın "el-Muhalla" isimli kitabından aktarmaktadır. Nadir de olsa Caferilerin görüşlerini de "Zübdetul-Ahkam" gibi Caferi kitaplarından aktarmıştır. Böylece konular incelenirken herhangi bir mezhebe, o mezhebe ait olmayan bir görüşün nispet edilmesinden sakınılmıştır. Hasan Hocamızın uzun ve yorucu emeklerle meydana getirmiş olduğu bu ilmi eserlerin onun için ilmî bir sadaka-i cariye olmasını ve bunlardan istifade
edilmesi neticesinde hasıl olan ecrin onun amel defterine kaydedilmesini yüce Mevla'dan niyaz ederiz.
Hasan Hoca'nın talebelerinden Mahmut Varhan
