Osmanlı Sudanı

19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti’nin yaşadığı zaaf neticesinde iç problemler ve yaşanan iç sıkıntılar sırasında da taşrada, merkeze karşı güçlü aileler ortaya çıkmıştı. Merkez ile taşrada bulunan aileler arasında çıkan anlaşmazlıklarda Osmanlı topraklarını parçalamak isteyen yabancı güçler Osmanlı iç meselelerine müdahale etmeye başlamışlardı.

Müdahele eden güçlerin hedefi ise parçalanan Osmanlı topraklarından en büyük payı alabilmekti. Bu güçler arasında en önemlisi İngilizlerdi.

Mısır ve Doğu Afrika’yı hedef alan İngilizler, bu bölgede nüfuz sahibi Osmanlılarla rekabete başlamışlardı. İngilizler, bölgedeki en önemli Osmanlı idarecisi olan Mısır valilerini kullanarak Osmanlı hukukuna aykırı hareketler başlatmışlardı.

Bölgede yaşanan rekabetin merkezinde Sevakin Limanı yer almaktaydı. Konu bu kadar önemli olmasına rağmen, Kızıldeniz’de yaşanan rekabet hakkında yapılan çalışmalar çok fazla değildir. Ayrıca bir Osmanlı limanı olan Sevakin hakkında Türkiye arşivlerine dayanan bir çalışma da yapılmamıştır. Bu bakımdan Kızıldeniz’in önemli limanlarından olan Sevakin, çalışmamızın esasını teşkil etmektedir.

Bu çalışmanın diğer bir hedefi ise Osmanlı arşivlerinde bulunan ve daha önce değerlendirilmeyen belgelerin Sudan bölgesinin tarihine olan katkısını ortaya koymak ve doğru olarak yazılışına yardımcı olmaktır.

Bu kitapta Osmanlı Türklerinin idaresindeki Sevakin’nin idari, siyasi ve askerî gelişmeleri ve 19-20. yüzyıllarda limanda yaşanan Türk-İngiliz rekabeti, Türkiye’de Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve İngiltere’de İngiliz arşivi belgeleri ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır.